Logo Erfgooiers

Formatief evalueren op het Erfgooiers College

Formatief evalueren is een van de onderwerpen waar het Erfgooiers College mee bezig is. In klas 1F en 2F wordt een pilot uitgevoerd. Een aantal docenten heeft zich daarom aangesloten bij het landelijk leernetwerk Formatief evalueren van het SLO, waarin samen met experts, schoolleiders en docenten wordt gewerkt aan het opzetten en uitvoeren van een plan van aanpak om formatieve evaluatie schoolbreed vorm te geven. Hieronder een artikel dat hierover is verschenen.

 

’Motiveer leerlingen te groeien met tussentijdse evaluatie’

‘Vroeger gaf ik mijn leerlingen vooral veel instructies. Leerlingen kregen schrijfopdrachten, die ik met een cijfer beoordeelden. Ik was als leraar achteraf veel tijd aan feedback kwijt, waar een leerling vervolgens niets mee deed. Hij had immers zijn cijfer al. Toen hoorde ik van formatief evalueren, en hoe dat leerlingen helpt te groeien. Nu werken ze in plaats van voor een cijfer voor het afleveren van goed werk.’

Dat zegt Ineke Kreuger-de Vries, docent Nederlands op het Erfgooiers College in Huizen. Ineke en haar collega Anne van Leest zijn lid van het leernetwerk Formatief Evalueren en ontwikkelden er een schrijfopdracht voor Nederlands in de klas. Maar wat is dat eigenlijk, formatief evalueren? En waarom gaan steeds meer scholen en docenten daarmee aan de slag?

Motiveren om te leren

‘Formatief evalueren draait om goed lesgeven, leren en evalueren. De leraar stelt heldere leerdoelen op, dus wat de leerling die lessen of dat jaar gaat leren. Hij vertelt de leerling hoe ver hij nog van die leerdoelen afstaat en wat er voor nodig is om ze te halen’, vertelt Gerdineke van Silfhout van SLO. Zij begeleidt samen met enkele collega’s het leernetwerk Formatief Evalueren van tien scholen. Dat gebeurt in samenwerking met de Hogeschool Utrecht, Wageningen Universiteit en de VO-Raad.
 

Feedback belangrijk

Tijdens de leernetwerksessies komen leraren, experts en schoolleiders uit het hele land bij elkaar om ervaringen en goede voorbeelden uit te wisselen. ‘Niet om er één algemene aanpak voor iedereen van te maken, want die bestaat niet. Maar wel om je eigen lespraktijk te verbeteren, en leren en evalueren nog meer met elkaar verbinden’, aldus Gerdineke. ‘Het is erg belangrijk dat de leerling de leerdoelen snapt, weet waarom die belangrijk zijn en hoe hij de leerdoelen kan halen. Dat kan per leerling verschillend zijn.
 
Feedback is dus een belangrijk onderdeel van formatief evalueren! Door formatief te evalueren – wat leerling en leraar dus samen doen – worden leerlingen zelfbewuster en meer betrokken. Ze weten veel beter waarom ze leren en wat ze leren. Daardoor zijn ze gemotiveerder om door te zetten. En blijft het geleerde ook langer hangen.’
 

Groeien in schrijven

Ineke en Anne ontwikkelden een schrijfopdracht Nederlands. Ineke hierover: ‘Ons leerdoel is: Een leerling helpen beter te worden in schrijven. Daar heb je straks bij je eindexamen Nederlands veel profijt van. De schrijfopdracht bestaat uit het maken van een flyer voor de open dag van onze school. Leerlingen uit de brugklas maken in januari 2019 een flyer voor groep 8-leerlingen en leerlingen uit vwo 2 doen dat voor de ouders. De beste flyer wordt gedrukt.’
 
De opdracht ligt volgens Ineke dicht bij de leerlingen zelf. ‘Ze oefenen nu heel gericht in het schrijven van een flyer en doen dat aan de hand van een puntenlijst die we samen met de klas opstellen. In die lijst staat waaraan een goede flyer moet voldoen. Ze checken bij elkaar of de flyer aan alle punten voldoet en krijgen in een tweede of derde ronde de tijd om de tekst verder te verbeteren. Dus in plaats van voor een cijfer te werken, werken ze aan het afleveren van goed werk. Tegelijkertijd leren ze ook om goede feedback te geven. Aan alleen een “goed of slecht geschreven” heb je natuurlijk niets. Leerlingen willen juist horen wat ze zo goed deden of hoe ze hun werk kunnen verbeteren.’
 

Vertrouwen winnen

Ook in de gymles kun je formatief evalueren goed gebruiken. Zo ontwikkelde Geert-Jan Kemperman, docent Lichamelijke Opvoeding, een lesserie wandklimmen voor het Augustinianum in Eindhoven. ‘Je hebt bij wandklimmen de ander nodig om beter te worden en op een veilige manier te leren klimmen. Het gaat dus bij de klimsessies niet om het “steeds hoger klimmen” maar om het zich prettig voelen en vertrouwen, waardoor je veilig omhoog komt. En het besef dat je de ander nodig hebt om goed te kunnen klimmen. De zekeraar moet daarbij eerst de vijf handelingen van het zekeren onder de knie hebben, voordat de klimmer verder omhoog mag klimmen.
 
Het formatieve deel zit ‘m in de feedback die de klimmer na afloop geeft. Heeft hij zich veilig gevoeld? Heeft de zekeraar hem dat gevoel gegeven? En wat kan de zekeraar de volgende keer anders doen om dat vertrouwen wel te geven? Het is mooi te zien hoe kinderen ook daarin verder groeien.
terug naar nieuws